drupal hit counter
Bitkisel Tedavi » Aromaterapi
x

Bitkisel Tedavi

Aromaterapi

Aromaterapi:
Aromal覺 kokan bitkilerin kulan覺m覺 癟ok eskilere dayan覺r. Kurutulmu 癟i癟ek, odun, re癟ine, meyve veya kabuklar覺n yak覺larak t羹ts羹lenmesi ile hastalar tedavide, temizlikte veya baz覺 ilkel kabilelerde bat覺l inan癟lar覺n tap覺nmalar覺nda kulan覺lm覺t覺r. i癟ekler ezildikten sonra sabun, kozmetik madde yap覺m覺nda ve tedavi maksad覺yla kulan覺lm覺t覺r. Bitkilerin 癟i癟ek, k繹k, g繹vde, re癟ine veya kabuklar覺ndan 繹zel metotlarla dam覺t覺larak esanslar eldeedilmitir. Tarihte ilk defa su buhar覺 ile dam覺tmay覺 (destilasyon) 襤bn-i Sina MS: 1000 y覺l覺nda ger癟ekletirmitir. B羹y羹k bir T羹rk alimi olan 襤bn-i Sina bat覺l覺lar taraf覺ndan ya iranl覺 veya arap olark bilinmeke, fakat asla T羹rk oldu覺ndan baksedilmemektedir.

Arkolojik kay覺lardan destilasyonun M: 3000 y覺llar覺nda imdiki pakistanda kulan覺ld覺覺 bilinmektedir. Sedir, tar癟覺n ve 癟am terpeninin M:1400烽羹 y覺llarda M覺s覺rda subuhar覺 ile dam覺t覺larak ve hatta eterya覺 sabitya i癟inde 癟繹zerek, bundan fitil, krem, yak覺, ve tozlar imaletikleri tesbitedilmitir. Filistin, S羹mer, Asur, Rom, eski Hint ve eski inlerinde bitki esanslar覺n覺 kuland覺klar覺 bilinmektedir.

襤bn-i Sinan覺n (980-1037) su buhar覺 ile dam覺tma (destilasyon) metodunu gelitirmi ve tarihte ilk efa saf eter ya覺 (ucucu ya, eterik ya veya esans) eldeedilmitir. Bu bulu tek ba覺na 襤bn-i Sinaya ayit olmay覺p kendinden 繹nce bu alanda islam alimlerinin y羹zlerce yill覺k bir 癟al覺mas覺n覺a son noktay覺 komutur. 襤bn-i Sinan覺n yazd覺覺 y羹zlerce eserden malesef istifade edemiyoruz. Milli Eitim ve K羹lt羹r Bkal覺klar覺 ne ie yar覺yor.

襤ngiliz as覺ll覺 doktor ve astrolog Nicholas Culpeper (1614-16549) aromal覺 bitkiler 羹yerine arat覺rmalar yapm覺 ve eserler yay覺nlam覺t覺r. Bir 癟ok alim onu takipetmitir. Aromaterapinin as覺l kurucusu fras覺z as覺ll覺 kimyac覺 Rene? ?Maurice Gattefosse? olup 1936 y覺ll覺nda ?Aromaterapi?isimli eserini yazm覺 ve o g羹nden beri bu ilim dal覺 Aromaterapi diye an覺lmn覺t覺r.

襤mal (羹retme) metotlar覺:
Eter ya覺na yadenmeine ramen dier yalara benzemez. rnerin ay癟i癟ekya覺, zeytin ya覺 veya bademya覺 gib yalar sabit yalard覺r. Oysa eter ya覺 y羹ksek kaliteli ucucu yalard覺r. Eter ya覺 suda 癟繹z羹lmez veya 癟ok k繹t羹 kar覺覺rken sabit yalar ve alkolle 癟ok g羹zel kar覺覺r.Eter ya覺 aromal覺 bitkilerin genelikle beli b繹lgelerinde: yaprak, 癟i癟ek, kabuk, g繹vde, k繹k veya re癟inesinde younla覺rlar. Baz覺 bitkilerden ise ayn覺 anda daha fazla ve farkl覺 eter ya覺 eldedilebilir. rnein portakal覺n 癟i癟ek, yaprak ve meyve kabuundan 羹癟 farkl覺 eter ya覺 kazan覺l覺r.

Destilasyon:
Destilasyon ok yayg覺n olarak kulan覺lan bir metotdur. 襤nce k覺y覺lan aromal覺 bitki drogu i癟i dam覺t覺lm覺 sula dolu olan destilasyon balonuna (topar) konur ve alttan 覺s覺t覺l覺nca bitkinin birleimindeki eter ya覺 癟繹z羹lerek gaz haline gelir. Gazhalie gelen et ya覺 eaf覺nda souksu ak覺nt覺s覺 olan bir borudan (kondens繹r) ge癟irilince tekrar s覺v覺la覺r ve 繹zel bir balonda (cam balon) toplanan eter ya覺 eldeedilir. Su buhar覺 ile dam覺tmada a覺r覺 s覺cak ve y羹ksek bas覺n癟 eter ya覺n覺n kalitesini d羹羹r羹r.

Yada bekletme (Enfleurage):
Bu metot destilasyondan 癟ok farkl覺d覺r. Burada 癟ok narin olan 癟i癟ekleriden eter ya覺 elde etmek i癟in bu metot kulan覺l覺r. Cam 羹zerine yay覺lan tereya 羹zerine bir s覺ra 癟i癟ek dizilirve onun 羹st羹ne tekrar tereya覺 yay覺l覺r ve 羹zerine 癟i癟ek dizilir ve buna 5-6 kat oluncaya kadar devamedilir. Bitki 癟i癟eine g繹re bu 1-4 hafta bekletildikten sonra destilasyonu yap覺l覺r. Bu metotla eldeedilen eterya覺 en kaliteli olan覺d覺r, fakat bu metot 癟ok pahal覺 olduundan pek kulan覺lmaz.

Solvenle (eriten, 癟繹z羹c羹) eter ya覺 eldeetme:
Solvenle eter ya覺 eldeetme 癟ok ucuz ve 癟ok basit bir y繹ntemdir. Eter ya覺 i癟eren bitki drular覺 ince k覺y覺ld覺ktan sonra i癟i solvenle dolu cam balona konur destilasyonu yap覺l覺r. Solven genelikle heksan veya petroleter gibi zehirli kimyasal 癟繹z羹c羹ler olduundan bunlar覺n destilasyondan sonra eter ya覺ndan ayr覺lmas覺 y羹zde y羹z m羹mk羹n olmad覺覺dan dahili olarak kulan覺lmalar覺 mahsurlu olabilir.

Souk bask覺 ile eldeedilen eter ya覺:
Bu metotla meyve kabuklar覺 souk bask覺 ile eter ya覺 eldeedilr. Bunlar覺n ba覺nda portakal-, greyfurt-, limon-, ve turun癟 kabuklar覺 gelir. Meyve kabuklar覺n覺n ila癟lanmam覺 meyvelerden olmas覺 gerekir aksi halde faydadan 癟ok zarar verebilir. G羹n羹m羹zde ila癟lanmam覺 turun癟ugiller bulmak adeta imkans覺zd覺r, bu nedenle bu konu 癟ok 繹nemlidir.

Eter ya覺n覺n kulan覺m alanlar覺:
Eter ya覺n覺n kulan覺m alanlar覺 oldukca 癟oktur ve burda ancak bir ka癟覺na deineceiz. Baz覺 eter yalar覺 癟ok youn olduundan inceltilmeden kulan覺lmas覺 mahzurludur ve 繹zeliklede bu konuya hamilelerde ve bebeklerde dikkat edilmelidir. Yetikinlerin kuland覺klar覺 baz覺 eter yalar覺 6 ya覺ndan k羹癟羹kler i癟in mahsurludur, 繹rnein okaliptus ya覺 i癟eren doal ila癟lar. Aromal覺 doal ila癟lar genelikle 4-6 adet bitki eter ya覺n覺n kar覺覺m覺ndan elde edilen iksirler kulan覺l覺r.

1-) Aroma ya覺:
Kii 癟ok sevdii eter ya覺ndan 8-10 damla aroma lambas覺n覺n 羹st羹ndeki suya ilave edilir ve suyun alt覺ndaki mum yak覺l覺r. Suyun 覺sd覺nmas覺 ile birlikte i癟indeki eter ya覺da buharla覺r ve odaya yay覺larak g羹zel bir koku verir. Limon ve g羹l ya覺ndan 8-10 damla yeterli gelirken, laden ve topalak ya覺 癟ok a覺r olduundan ancak 1-2 damla yeterlidir.

2-) Masaj ya覺:
Baz覺 eter ya覺lar覺n覺n ise masaj ya覺 olarak kulan覺lmas覺n覺n 癟ok g羹zel etkileri olur. Eter yalar覺ndan 1 ml al覺n覺r ve 49 ml ana ya ile kar覺t覺r覺l覺r. Ana ya覺 zeytin ya覺, badem ya覺 ve jojoba ya覺 olabilir. Ana ya覺n se癟imi eter ya覺na g繹re farkl覺 olabilir. Ana yadan 49 ml ve eter ya覺ndan 1 ml ile kar覺t覺r覺lark masaj ya覺 eldeedilr.

3-) Enhelesyon ya覺:
Genelikle nefes yoller覺 rahat覺zl覺klar覺na etkili olan eter yalar覺 secilir ve bunlar覺n 繹zel kar覺覺m覺 ile iksirler elde edilir. Eter ya覺ndan 10 ml 90 ml %96?l覺k alkolle (etil alkol) kar覺t覺r覺l覺r ve buna 200 ml dam覺t覺lm覺 su ilave edilerek %32?l羹k inceltilmi eter ya覺 eldeedilir. Bu ekilde inceltilen eterya覺 enhelasyonda veya dezodorizan (fena kokular覺 yok edici) olarak kulan覺l覺r.

Bu alanda olduk癟a 癟ok nat羹rel ila癟覺 eczanelerden teminetmek m羹mk羹nd羹r. Mesela: 10 ml nane ya覺 (Eter ya覺) ve 5 ml okaliptus ya覺 85 ml alkoll羹 (Etanol) (Fahrenberg, Selg ve ekibi) kar覺t覺r覺ld覺ktan sonra eldeedilen bu iksirle baar覺s覺 ve migren rahats覺zl覺覺 olan hastalar覺n akaklar覺na 2-3 damlama g羹nde 3-4 defa s羹r羹lmesi ile hastalar覺n rahatlad覺覺 tesbitedilmitir.

Eter yalar覺n覺 繹zelikleri: Burada ad覺 ge癟en hi癟 bir bitkinin eter ya覺n覺n etkisi Aloe Vera, Noni ve Aloxi?nin etkisi ile kar覺lat覺rmak m羹mk羹n deildir. rnein limon tansiyon d羹羹r羹c羹, fakat tansiyonun sebep olan etkenleri ortadan kald覺r覺c覺 繹zelii yoktur. Budan dolay覺 etkisi kal覺c覺 deil ge癟icidir. Oysa Aloe vera, Tahitian Noni veya Aloxi sebebi ortadan kald覺r覺c覺 vede v羹cudun b羹t羹n h羹crelerini yenileyici (rejenerasyon) 繹zelie sahiptirler. Bu nedenle ne kimyasl nede bitkisel hi癟 bir ila癟 bu iki doal ila癟覺n yerini alamaz.

1-) Deri bak覺m覺 i癟in eter yalar覺:
Antimikrobik: Kekik, ada癟ay覺, mele, karanfil, lavanta, limon, terpentin okaliptus
襤ltihaplar覺 繹nleyici: Papatya, lavanta, civanpercemi
Antimikozit (Mantarlar覺 yokedici): Lavanta, mirra, mele, civanpercemi
Haerelere kar覺: B. It覺r, karanfil, sedir, civanpercemi, okaliptus
Yara iyiletirici: Lavanta, g羹nl羹k, g羹l, neroli, papatya
Dezodorizan (k繹t羹 kokuyu yok edici): Selvi, ard覺癟, limon癟ay覺r覺, kekik, ada癟ay覺

2-) Sindirim rahats覺zl覺klar覺nda eter ya覺n覺n etkisi:
Kramplar覺 癟繹z羹c羹: Nane, kimyon, papatya, turun癟, rezene
ikinlie kar覺: Turun癟, nane, reyhan, rezene
Safra artt覺r覺c覺: Nane, lavanta, kimyon
Karacieri g羹clendirici: Nane, lavanta, biberiye
襤tah a癟覺c覺: Turun癟, zencefil, anasom, melekotk繹k羹, portakal

3-) Kandola覺m覺, kas ve eklem rahats覺zl覺klar覺nda eter ya覺n覺 etkisi:
Tansiyon d羹羹r羹c羹: Limon, ylang-ylang, mercank繹k羹, lavanta
Tansiyon y羹kseltici: Biberiye, kekik, okaliptus, nane
Lenefleri 癟al覺t覺r覺c覺: Hu, Greyfurt, rezene, limon

4-) 襤drar yollar覺, cinsel organlar ve hormon rahats覺zl覺klar覺na kar覺 eter ya覺n覺n etkileri:
Kramplar覺 癟繹z羹c羹: Misk ada癟ay覺, lavanta, yasemin, papatya
Antimikrobik: Mela, bergamiye, sandelodunu, papatya
Cinsel g羹c羹 artt覺r覺c覺: Kakule, neroli, yasemin, g羹l, ylang-ylang, misk ada癟ay覺
S羹t artt覺r覺c覺: Anason, rezene, yasemin, kimyon
Rahimi kuvvetlendirici: Mirra, g羹l, g羹nl羹k, oulotu, yasemin
Adet d羹zenleyici: Misk ada癟ay覺, rezene, nane, papatya

5-) Nefesyollar覺 rahats覺zl覺klar覺na kar覺 eter ya覺n覺n etkileri:
Balam s繹kt羹r羹c羹: Terpentin (癟am ya覺 ), kekik, mirra, rezene, 癟am, okaliptus, sandelodunu
Antimikrobik: Hu, greyfurt, limon, rezene

6-) Sinir sistemini kuvvetlendirici eter yalar覺:
Teskin edici: Bergamiye, limon, oulotu, papatya, lavanta
Uyar覺c覺: Neroli, nane, ylang-ylang, yasemin, reyhan
Sinirleri g羹癟lendirici: Oulotu, lavanta, biberiye, ard覺癟, papatya, misk ada癟ay覺

7-) 襤mm羹n (ba覺覺kl覺k) sistemini kuvvetlendirici eter yalar覺:
Ate d羹羹r羹c羹: Ada癟ay覺, nane, limon, reyhan
Terletici: Biberiye, kekik, papatya

Burada ad覺 ge癟en hi癟 bir bitkinin eter ya覺n覺n etkisi Aloe Vera, Noni?nin etkisi ile kar覺lat覺rmak m羹mk羹n deildir. rnein limon tansiyon d羹羹r羹c羹, fakat tansiyon sebep olan etkenleri ortadan kald覺r覺c覺 繹zelii yoktur. Budan doay覺 etkisi kal覺c覺 deil ge癟icidir. Oysa G繹k癟ek 襤ksir ve G繹k癟ek Tonik sebebi ortadan kald覺r覺c覺 vede v羹cudun b羹t羹n h羹crelerini yenileyici (rejenerasyon) 繹zelie sahiptirler. Bu nedenle ne kimyasl nede bitkisel hi癟 bir ila癟 bu iki doal ila癟覺n yerini alamaz.






Etiketler:
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Sizde Yorum yap覺n

CommentLuv badge

online destek