drupal hit counter
Bitkisel Tedavi » Mahmude ve Faydalar覺
x

Bitkisel Tedavi

Mahmude ve Faydalar覺

Mahmude, Skammonium, Convovulus scammonia
Mahmudiye
T羹rk sarma覺覺
Mahmuze
Bing繹z otu
T羹rk skommoniyumu
Familyas覺: itsarma覺覺gillerden, Windengew璽chse, Convolvulaceae
Druglar覺: Mahmude k繹k羹; Skammonia radix
Mahmude otu; Skammonia herba
Mahmude sak覺z覺; Skammonium
Mahmudenin k繹k羹 癟izilerek sak覺z覺 elde edilir. Bu sak覺z 癟ay, tent羹r ve na-t羹rel ila癟 yap覺m覺nda kullan覺l覺r. K繹k ve otunun (癟ok nadiren otu da kul竅lan覺l覺r) ise 癟ay ve tent羹r羹 yap覺labilir.
Giri: itsarma覺覺giller olduk癟a b羹y羹k bir ailedir ve bunlardan baz覺lar覺 unlard覺r;
1) Mahmude; Convolvulus scammonia, Kuzu sarma覺覺; Convolvulus arvensis, it sarma覺覺; Convolvulus sepium (Calystegia sepium), Meksika sarma覺覺; Ipomoea orizabensis, Senegal sarma覺覺; I.pomora asarifoia ve Brezilya sarma覺覺 (Jalapae); Ipomoea operculatay覺 sayabiliriz. Bunlardan en 繹nemlileri Mahmude, Meksika skammoniyumu, Brezilya Jalapi ve Kuzu sarma覺覺d覺r. T羹rkiyede yetien ve bunlar i癟inde en etkili olan Mahmudeyi 繹ncelikle ele alal覺m. Mahmude sak覺z覺 eskiden 癟ok yayg覺n olarak kullan覺lm覺 ve hatta Osmanl覺n覺n son zamanlar覺na kadar Avrupaya ihra癟 ettii en 繹nemli ihra癟 maddelerinden biri olmutur. G羹n羹m羹zde ise daha az kaliteli olan Meksika skammoniyumu kullan覺lmaktad覺r.
Botanik: Vatan覺 T羹rkiye, Paaeli ve Irak T羹rkmenistan覺 olan Mahmude 50-150 cm boyunda, t覺rman覺c覺, esmerimsi yeil veya a癟覺k yeil renkte g繹vdeli ve 癟ok y覺ll覺k bir bitkidir. Yapraklar覺n覺n gerisi kalp, ortadan uca doru m覺zrak eklinde olup kenarlar覺 d羹z, yeil renkli ve uzun sapl覺d覺r. i癟ekleri a癟覺k sar覺 renkte ve ta癟 yapraklar覺 koni eklinde olup a覺z k覺sm覺nda be hafif 癟覺k覺nt覺 vard覺r ve bu 癟覺k覺nt覺lar 癟i癟ek tam a癟madan 繹nce 癟i癟ee y覺ld覺z g繹r羹n羹m羹n羹 verir. i癟ek sap覺 olduk癟a kuvvetli olup 癟i癟ei yukar覺 doru tutabilir. Bu 繹zellii ile dierlerinden ayr覺l覺r. K繹kleri havu癟 eklinde fakat 0,6-1 mye varan uzunluk ve kal覺nl覺覺 (癟ap覺) 10 cmi bulabilir. Mahmudeyi yaprak ve 癟i癟eklerinin yap覺s覺na bakarak dierle-rinden ay覺rabiliriz. Yapraklar覺 繹nce kalp sonra m覺zrak veya 羹癟gen eklin竅de uca doru sivridir ve 癟i癟eklerini tam a癟madan 繹nce be u癟lu imi gibi bir g繹r羹nt羹 verir ve rengi a癟覺k sar覺, bal mumu sar覺s覺 veya sar覺d覺r.
Yetitirilmesi: Tohumlar覺 bah癟e, duvar veya 癟it kenarlar覺na Nisanda ekilse fazla bir 繹zene gerek kalmadan geliebilir.
Hasat zaman覺: Mahmudenin sak覺z覺, k繹k羹 ve otundan ayr覺 ayr覺 istifade edilir;
a) Mahmude sak覺z覺n覺n eldesi: Mahmude k繹k羹n羹n May覺s-Ekim aylar覺 ara竅s覺 etraf覺 a癟覺larak temizlenir ve 羹st k覺sm覺ndan 癟ak覺 ile yar覺k a癟覺l覺r. A癟覺lan yar覺ktan s羹t gibi bitki 繹z羹 akar, bu 繹zsuyu uygun bir kapta toplan覺r ve kuruduktan sonra toz haline getirilerek 繹zel kaplarda muhafaza edilir. Buna mahmude tozu veya sak覺z覺 denir.
b) Mahmudenin k繹kleri Eyl羹lden Kas覺ma kadar k繹kleri s繹k羹lerek y覺-kan覺r, kurutulur ve 繹zel kaplarda muhafaza edilir. Tent羹r羹 yap覺lacak ise taze olarak kullan覺l覺r. Aktarlarda 20-60 cm uzunluunda, 1-5 cm 癟ap覺nda d覺覺 esmer veya k覺rm覺z覺mt覺rak i gibi k覺vr覺lm覺 癟ubuklar eklinde sat覺l覺r.
Birleimi:
1) Mahmude re癟inesi en kaliteli re癟ine olmas覺na ramen hen羹z birleimindeki maddeler yeterince incelip tam detayl覺 olarak analizi yap覺lmam覺t覺r. Takriben %10-15 oran覺nda Glykore癟in i癟erir. Bu Glykore癟in; Hidroksi ya asidi, Oligossaritler ve Eter ya asitlerinin 癟eitli balar覺ndan meydana gelir.
2) U癟ucu ya asitleri;Valarianasit, Triglinasit, Butikasit, Propionasit, Acetilasit, Izobutikasit v.b
3) Sakarozlar; Glikoz, Fruktoz ve Rannozlar i癟erir.
4) Ayr覺ca Niasta, eker ve Tanin i癟erir.
Tesir ekli: M羹shil yap覺c覺 ve ba覺rsaklar覺 temizleyici etki yapar.
Arat覺rmalar: As覺m efendi 10 ya覺nda iken bir deri bir kemik 癟ok zay覺f bir haldedir ve ebeveyni onu doktora g繹t羹r羹r. Doktor ebeveynine;siz k繹yl羹s羹n羹z Mahmudeyi bilmeniz gerekir der. Ebeveyni bir Mahmudenin k繹k羹n羹 temizler ve 癟ak覺yla biraz 羹st k覺sm覺ndan 癟izerek bir kesme ekere 癟覺kan bitki 繹z羹n羹 emdirir. ocuk ekeri yedikten 10-15 dakika sonra 癟ok iddetli bir ishal olur ve ba覺rsaklar覺ndan garip ve sert maddeler 癟覺kar. Bu ishalden hemen sonra As覺m normal kilosuna ve s覺hhatine kavuur.
Kullan覺lmas覺: Halk aras覺nda ba覺rsaklar覺 temizler, kab覺zl覺覺 繹nler. Mahmude tozundan 0,5-1 gr bir miktar su ile al覺n覺r, 癟ocuklara ise 0,1-0,2 gr verilirse hemen ishal yapar.
Sarma覺k | 1-2m | 5-9 Aylar | a,Na | K繹k羹, Otu
B) Kuzu sarma覺覺, Ackerwinde, Convovulus arvensis
ad覺r 癟i癟ei
Tarla sarma覺覺
Kaplumbaa otu
Kuzu sarma覺覺 otu; Convolvuli arvensis herba
Kuzu sarma覺覺 k繹k羹; Convolvuli arvensis radix
Kuzu sarma覺覺n覺n toprak 羹st羹 k覺sm覺 (yaprak, sap覺, s羹rg羹nleri ve 癟i癟ek-leri) ve k繹k羹 taze olarak veya kurutularak 癟ay ve nat羹rel ila癟 yap覺m覺nda kullan覺l覺r.
Botanik: D羹nyan覺n hemen her y繹resinde yetien Kuzu sarma覺覺, T羹rki-yenin bilhassa Orta Anadolu b繹lgesinde eskiden yetitirilmitir. Kuzu sarma覺覺 duvar dipleri, 癟it, 癟al覺 ve aa癟lar覺n yan覺nda kendiliinden yaba竅ni olarak yetiir ve geliir. Yapraklar覺 mala veya bel eklinde, kenarlar覺 dalgal覺 ve hafif kalk覺k, koyu yeil renkli ve uzun sapl覺d覺r. i癟ekleri koni eklinde 2-4 cm b羹y羹kl羹羹nde pembe, a癟覺k k覺rm覺z覺ms覺 veya a癟覺k leylaki renktedir.Ta癟 yapraklar覺 tutan kupa yapraklar覺 olduk癟a k羹癟羹k yeil renkli, koni eklinde ve ortada bir d繹llenme tozluklar覺 mevcuttur.
Hasat zaman覺:
1) Kuzu sarma覺覺n覺n k繹k羹n羹n etraf覺 May覺stan Ekime kadar temizlenir. st k覺s覺mdan b覺癟akla yar覺larak s羹t gibi beyaz bitki 繹z羹 癟覺kar覺l覺r ve bu bitki 繹z羹 yava yava sertleir. Sertleen bu 繹ze sak覺z denir ve topland覺ktan sonra kurutularak toz haline getirilir.
2) Bitki k繹kleri s繹k羹lerek y覺kan覺r ve kurutulduktan sonra 繹zel kaplarda muhafaza edilir.
3) Kuzu sarma覺覺n覺n yaprak, 癟i癟ek ve saplar覺 kurutulduktan sonra 繹zel kaplarda muhafaza edilir.
Birleimi: Birleimindeki maddelerin Mahmudenin birleimindeki mad竅de-lere benzedii ve Glikore癟in, Niasta ve eker i癟erdii bilinmektedir.
Kullan覺lmas覺: Halk aras覺nda eskiden kab覺zl覺a kar覺 ve ba覺rsaklar覺 te-mizlemek i癟in kullan覺lm覺t覺r. Nisandan Ekime kadar d覺ar覺da (arazide) bir Kuzu sarma覺覺 bulunur ve k繹k羹n羹n etraf覺 temizlendikten sonra b覺癟akla k繹k羹n 羹st k覺sm覺ndan k羹癟羹k bir yar覺k a癟覺l覺r. Buradan akan bitki 繹z羹 ya hemen orada yalan覺r. Buna Anadoluda MAMIZA YALAMAK denir. Yalamadan hemen sonra kii 癟ok iddetli bir ishale yakalan覺r ve hemen uygun bir yere oturularak rahatlamam覺z gerekir. 襤kinci bir metot ise bitki k繹k羹nden akan 繹z suyuna kesme eker tutulur ve bu kesme eker yenirse ayn覺 derecede ishal yapar.
ay覺: Kuzu sarma覺覺 k繹k羹nden bir kahve ka覺覺 veya otundan 1 gr 300 ml kaynar su ile halan覺r ve 5-10 dk demlenmeye b覺rak覺ld覺ktan sonra s羹z羹lerek i癟ilir.
ay Harmanlar覺
M羹shil yap覺c覺 癟ay;
>20 gr Kuzu sarma覺覺 otu
>20 gr Sinameki yapra覺
>20 gr Meyan k繹k羹
>20 gr Y.Akdiken kabuu
>10 gr Meneke otu
>10 gr M羹rver 癟i癟ei
Nat羹rel ila癟lar覺:
1) Abf羹hrtee (Stada) M羹shil yap覺c覺 癟ay
Yan tesirleri: Tarife uyulursa herhangi bir yan tesiri yoktur.
ok Y覺ll覺k | 1-3m | 6-9 Aylar | Otu, K繹k羹
C) it sarma覺覺, Zaunwinde, Colystegia sepium R.Br.
(Convolvulus sepium)
Druglar覺: it sarma覺覺 k繹k羹; Convolvuli sepium radix
it sarma覺覺 otu; Convolvuli sepium herba
it sarma覺覺n覺n ot ve k繹k羹 nat羹rel ila癟 ve 癟ay yap覺m覺nda kullan覺l覺r.
it sarma覺覺 sulak, nemli yerlerde, yol, bah癟e, 癟it kenarlar覺nda ve aa癟-lar覺n yan覺nda yetiir. Yapraklar 繹nce kalp sonra 羹癟gen veya m覺zrak ek竅lini al覺r. i癟ekleri koni eklinde, u癟 k覺s覺mlar覺 hafif geri k覺vr覺k, 4-6 cm b羹-y羹kl羹羹nde, ortada beyaz renkli bir g繹bek ve uzun bir sap覺 vard覺r.
Hasat zaman覺: Yaprak, 癟i癟ek ve s羹rg羹nleri Hazirandan Ekime kadar top竅lanarak kurutulur ve kald覺r覺l覺rken k繹kleri Eyl羹lden Kas覺ma kadar s繹k羹lerek, y覺kan覺r kurutulur ve kald覺r覺l覺r.
Birleimi: Birleiminde Glikorecine ve Tanen i癟erir.
Kullan覺lmas覺: Ayn覺 Mahmude gibi kullan覺l覺rsa da birleiminde y羹ksek oranda tanen i癟ermesi nedeni ile m羹shil etkisi pek kuvvetli deildir.
Yan tesirleri: Bu bitkiyi burada zikretmemizin nedeni dier bitkilerle kar覺mamas覺n覺 istediimizdendir.
D) Meksika Sarma覺覺, Mexikanische Skammonium, Ipomoea oriabensis
Meksika Sekmonyas覺
Aynen Mahmude gibi kullan覺l覺r, fakat boazda ka覺nt覺 yapar ve pis kokuludur.
E) Yalepe (Jalepe), Jalepenwurzel, Ipomoea purga HAYNE
Meksika it Sarma覺覺 Syn: Exogonium purga
Meksika adalar覺nda yetien 癟it sarma覺覺 bu t羹rler i癟inde en 癟ok re癟ineye sahip olan t羹rd羹r ve 繹zellikleri Mahmudeye 癟ok yak覺nd覺r.






Etiketler:
, , ,

Sizde Yorum yap覺n

CommentLuv badge
online destek