drupal hit counter
Bitkisel Tedavi » C覺rtatan, Spritzgurke, Ecballium elaterium L.
x

Bitkisel Tedavi

C覺rtatan, Spritzgurke, Ecballium elaterium L.

ok Y覺ll覺k | 0,3-1,5m | 6-9 Aylar | Ho | Meyvesi,K繹k羹 | ok Zehirli

C覺rtatan, Spritzgurke, Ecballium elaterium L.
Ac覺 d羹velek Syn: Momordica elaterium L.
Ac覺 h覺yar
Eek h覺yar覺
Ac覺 d羹lek
H覺yarc覺k
C覺rtlak
eytan kelei
Ac覺 kavun
Yabani h覺yar

Familyas覺: Kabukgillerden, K羹rbisgew璽chse, Cucurbitaceae

Druglar覺: C覺rtatan meyvesi; Elateri fructus veya Ecballi fructus (Syn: Fructus elateri)
C覺rtatan k繹k羹; Elateri radix veya Ecballi radix (Syn: Radix elateri)
C覺rtatan tent羹r羹; Elaterium
C覺rtatan覺n genellikle meyveleri, baz覺 y繹relerde k繹kleri de kullan覺l覺r. Fakat 癟ok zehirli olmas覺 nedeni ile hekimler veya herbalistlerin kontrol羹nde ve denetiminde kullan覺labilir.

Botanik: C覺rtatan G羹ney Avrupa, Kuzey Afrika, T羹rkiye, Orta dou, Kafkaslar ve T羹rkistanda yabani olarak geni bir alana yay覺l覺r. C覺rtatan genellikle kumsal yerler, viraneler, yol kenarlar覺 ve g羹nee kar覺 olan yama癟larda daha yayg覺n olarak yetiir. Yapraklar覺 grimsi yeil, kalp ek-linde, bazen de 羹癟 toplu, kenarlar覺 kertikli, d羹zensiz dalgal覺 ve alt y羹zeyi t羹yl羹d羹r. i癟ekleri g繹bee doru 癟an eklinde ortadan u癟lara doru be par癟al覺, y覺ld覺z eklinde, u癟lar覺 beyaz覺ms覺 sar覺 ve i癟e doru koyu sar覺 renktedir. Meyveleri 3-5 cm uzunluunda ve 2-3 cm 癟ap覺nda u癟lara do竅ru eliptik ve ortas覺 oval ekilde olup, 繹nce grimsi yeil, sonra olgunla覺nca grimsi sar覺 bir renk al覺r. zeri p羹rt羹kl羹 ve t羹yl羹, i癟inde 20-30 adet 癟ekirdek bulunur ve meyvenin i癟i 羹癟 b繹l羹m olup meyve olgunla覺nca dokununca veya yere d羹羹nce i癟indeki tohumlar ve s覺v覺 1,5-3 m mesafeye c覺rt diye bir ses 癟覺kararak f覺rlar. Bu nedenle bu bitki C覺rtatan veya C覺rtlak diye an覺l覺r. ok y覺ll覺k yerde s羹r羹nen, boyu 0,5-2 myi bulur.

Yetitirilmesi: Mart ve Nisan aylar覺nda saks覺, kasa veya seralarda yetitirilen fideleri May覺sta bah癟e ve tarlalara ekilir.

Hasat zaman覺: Austos ve Eyl羹l aylar覺nda toplanan C覺rtatan meyveleri taze olarak tent羹r veya nat羹rel ila癟 yap覺m覺nda kullan覺l覺r.

Birleimi: Birleimindeki maddeleri 繹nemine g繹re 繹yle s覺ralayabiliriz;
a) Tetracyclik Triterpenlerden olan bir dizi Cucurbitacin t羹revi i癟erir. bunarl覺n ba覺nda; Cucurbitacin, E, B, I gelir. Cucurbitacin E eskiden 帢-Elaterin diye an覺l覺rd覺.
b) Ayr覺ca az miktarda Elatericin A ve B i癟erir. Cucurbitacin Bye Luffada bak覺labilir.

Tesir ekli: C覺rtatan meyve ve k繹kleri; iltihaplar覺 繹nleyici, antiseptik, m羹shil yap覺c覺 ve idrar s繹kt羹r羹c羹 繹zelliklere sahiptir.

Kullan覺lmas覺:
a) Halk aras覺nda eskiden beri Anadoluda bu bitkinin meyve suyu sin羹zite kar覺 kullan覺lm覺t覺r.
Arat覺rmalar: 16/06/1991den 16/07/1991e kadar yapt覺覺m yaz tatilinde rahmetli babamla ifal覺 bitkiler 羹zerine sohbet ederken sin羹zite kar竅覺 bir bitki olup olmad覺覺n覺 ve bu konuda ne bildiini sordum. O da bana ba覺ndan ge癟en bir olay覺 anlatt覺. Babam覺n asker arkadalar覺ndan biri ba ar覺lar覺n覺n verdii ac覺 ile kafas覺n覺 duvarlara vurduu anlar olur. Bu durumu g繹ren baka bir asker ben seni iyiletiririm fakat 癟ok b羹y羹k rizikosu var der. Hasta olan ise her eye raz覺y覺m yeter ki kurtar beni bu dertten der. C覺rtatan meyvelerinden 2-3 tanesinin suyunu 癟覺kararak burnuna 癟ekmesini s繹yler. Asker meyve suyunu burnuna 癟ektikten 5 dakika sonra askerin burnundan yeilimsi sar覺 iltihapl覺, cerahatli pislik akar ve asker rahats覺zl覺覺ndan kurtulur. Ben bunu babamdan dinledikten sonra Antalyaya gittim ve sahile yak覺n kayal覺klar覺n 羹zerinde bolca yetien C覺rtatanlardan toplad覺m ve bir ieye koyarak 羹zerine alkol doldurdum. Almanyada benim ailece tan覺d覺覺m bir arkada覺n han覺m覺 y覺llard覺r sin羹zitten rahats覺z olduunu s繹yledi. Ona 10 ml C覺rtatan tent羹r羹 vererek g羹nde 3-4 defa 1-2 damla burun deliklerine damlatmas覺n覺 s繹yledim. Bu bayan 4 g羹n tarife uygun ekilde kulland覺ktan sonra burnundan iltihaplar, cerahatlar ve pislik boalm覺 ve sin羹zitten kurtulmutur. Ben kendimde denedim fakat san覺r覺m uzun s羹re kulland覺覺m i癟in olsa gerek burnumdan 1 hafta sonra akan sar覺ms覺 yeil pislikten sonra nezle imiim gibi burnum akmaya ve g繹zlerim yaarmaya balad覺. C覺rtatan 羹zerine yap覺lan arat覺rmalar 癟ok eski ve yeni yap覺lan arat覺rmalar ise olduk癟a azd覺r. Bu arat覺rmalardan birini bir T羹rk ilim adam覺 olan Sezik, E. Ve arkadalar覺 yapm覺lar ve sin羹zite kar覺 etkili olduunu kan覺tlam覺lard覺r (Yeni T覺p dergisi.1/5/84) ve ayr覺ca Enslin ve arkadalar覺 (1954) de arat覺rma yapm覺lard覺r. C覺rtatan ilk defa ilk defa 襤bn-i Manzur (Almanca kaynaklardan 繹reniyoruz) taraf覺ndan kullan覺lmaya balanm覺t覺r. C覺rtatan ayr覺ca romatizma, siyatik, karacier iltihaplanmas覺 (he竅pa竅tit), sar覺l覺k ve 繹deme kar覺 ve de safra artt覺r覺c覺 ve de kusturucu ve de ishal yap覺c覺 olarak kullan覺l覺r. Tarife uyulmaz ise zehirlenmelere neden olur.

ay覺: C覺rtatan覺n k繹k羹 癟ay, meyveleri de tent羹r yap覺m覺nda kullan覺l覺r. Meyvelerinin 癟ay覺 yap覺lmaz zira 癟ok tesirlidir. K繹klerinden iki kahve ka覺覺 demlie konur ve 羹zerine 300-400 ml kaynar su doldurularak yeniden hafif kaynat覺l覺r. C覺rtatan k繹k羹 7-10 dakika demlenmeye b覺rak覺ld覺ktan sonra s羹z羹lerek i癟ilir.

Homeoptide: C覺rtatan meyvelerinin suyu 繹nce bir ieye doldurulur ve sonra i癟i boalan meyveleri doranarak ilave edilir ve de 羹zerine %70lik Alkol (Etanol) eklenir. C覺rtatan meyve suyu ve i癟i boalan meyvelerin toplam a覺rl覺覺 40-60 gr alkol羹n ise 450-550 ml olmas覺 gerekir. G羹ne 覺覺nlar覺ndan uzakta 4-6 hafta beklettikten sonra s羹z羹lerek g羹nde 3-4 defa 10 damla al覺n覺r ayet burun deliklerine damlat覺lacak ise g羹nde 3-4 defa 2-3 damla 2 hafta s羹reyle damlat覺l覺r. Fransada yap覺lan arat覺rmalar覺n sonucu C覺rtatan tent羹r羹n羹n Hepatit A, B ve A+Byi (karacier iltihaplanmas覺) ve sar覺l覺覺 iyiletirdii g繹r羹lm羹t羹r. Homeopatide C覺rtatan tent羹r羹 k覺saca Elaterium diye an覺l覺r.

Yan tesirleri: Tarife uyulduunda herhangi bir problem s繹z konusu deildir fakat sade meyve suyu saf olarak kullan覺lacak olur ise zehirlen-melere neden olur. Zehirlenme belirtileri; kusma, ishal, bulant覺, boazda ka覺nt覺, midede ekime, itahs覺zl覺k, bazen 羹羹me ve bazen de atelenme gibi haller g繹r羹l羹r.






Etiketler:
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Sizde Yorum yap覺n

CommentLuv badge

online destek